Çin, Ay’ın güney kutbunu hedefleyen Chang’e 7 görevini planlanan tarihte başlatmayacağını açıkladı. Çin İnsanlı Uzay Programı, yaptığı kısa açıklamada görevin bu yıl için belirlenen fırlatma koşullarını karşılamadığını bildirdi. Kurum, ertelemenin nedenini ise açıklamadı.
Chang’e 7’nin Long March 5 roketiyle Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nden uzaya gönderilmesi planlanıyordu. Görev; yörünge aracı, iniş aracı, keşif aracı ve Ay yüzeyinde kısa mesafelerde hareket edebilen küçük bir sondadan oluşuyor.
Görevin ana hedefi ise Ay’ın güney kutbunu ve buradaki olası su buzu kaynaklarını araştırmak.
Ertelemenin arkasında hava koşulları olabilir
Çin, ertelemenin nedenini resmi olarak açıklamadı. Ancak bölgede etkili olan Narra Tayfunu, en güçlü ihtimallerden biri olarak öne çıkıyor. Fırtına, Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nin bulunduğu Hainan Adası ile Çin ana karası arasındaki bölgede etkisini sürdürüyor.
Tahminler, kötü hava koşullarının birkaç gün daha devam edebileceğini gösteriyor. Bu durum, Chang’e 7’nin Ay’ın güney kutbuna ulaşmak için kullanacağı mevcut fırlatma aralığını kaçırmasına yol açmış olabilir.
Sosyal medyada ortaya çıkan bazı iddialar, yeni uygun fırlatma döneminin Şubat veya Mart 2027’ye kadar gelmeyebileceğini öne sürüyor. Ancak Çinli yetkililer bu tarihleri doğrulamadı.
Bu kadar uzun bir bekleme süresinin arkasında görevin yapısı bulunabilir. Chang’e 7’nin iniş yapacağı bölgede uygun güneş ışığı koşullarına ihtiyaç duyuluyor. Ayrıca araç, yüzeye inmeden önce Ay’ın çevresinde yaklaşık 90 gün boyunca inceleme yapacak.
Teknik sorun ihtimali de masada
Ertelemenin arkasında son anda ortaya çıkan teknik bir sorun da bulunabilir. Sorun Chang’e 7’nin araçlarından veya Long March 5 roketinden kaynaklanmış olabilir. Ancak şu ana kadar bunu destekleyen resmi bir açıklama gelmedi.
Long March 5’in kullandığı YF-100 motor ailesi, kısa süre önce uçuş sırasında kaybedilen Long March 7A ile bağlantılı teknolojiler taşıyor. Buna rağmen Çin’in son günlere kadar Chang’e 7 fırlatmasına hazırlanması, motor kaynaklı bir sorunun daha düşük ihtimal olduğunu düşündürüyor.
Hedef Ay’ın en kritik bölgelerinden biri
Chang’e 7, Ay’ın güney kutbuna çok yakın konumdaki Shackleton Krateri çevresine inmeyi hedefliyor.
Bu bölgeyi önemli kılan temel unsur su buzu ihtimali. Kraterin yüksek kenarları, güneş ışığının ulaşamadığı ve sürekli gölgede kalan alanlar oluşturuyor. Bilim insanları bu soğuk bölgelerde milyarlarca yıl boyunca su buzu ve başka maddelerin birikmiş olabileceğini düşünüyor.
Su buzu, gelecekte Ay’da uzun süreli görevler için önemli bir kaynak olabilir. İnsanlar bu kaynağı içme suyu üretmenin yanı sıra oksijen ve roket yakıtı üretiminde de kullanabilir. Bu nedenle Çin ve ABD’nin uzun vadeli Ay planlarında güney kutbu öne çıkıyor.
Bugüne kadar hiçbir ülke Ay’ın kutup bölgelerine kontrollü ve başarılı bir yumuşak iniş gerçekleştirmedi.
Erteleme NASA’ya fırsat yaratabilir
Chang’e 7’nin gecikmesi, Ay’ın güney kutbuna yönelik ABD-Çin yarışında takvimi değiştirebilir.
NASA, Blue Origin’in Blue Moon Mark 1 iniş aracıyla iki bilimsel aracı Ay’ın güney kutbuna göndermeyi planlıyor. Ancak Blue Origin de kendi takviminde sorun yaşadı. Şirketin New Glenn roketi ve Cape Canaveral’daki fırlatma altyapısı, mayıs ayında yapılan statik ateşleme testi sırasında zarar gördü.
Blue Origin, New Glenn’i 2026 sonuna kadar yeniden uçurmayı hedefliyor. Bu takvim gecikebilir ancak Blue Moon görevi 2027’nin ilk yarısında gerçekleşebilir.
Chang’e 7’nin Şubat 2027 civarında fırlatılması ve inişten önce Ay yörüngesinde yaklaşık üç ay geçirmesi durumunda iki görev birbirine oldukça yakın tarihlerde Ay’ın güney kutbuna ulaşabilir.
Bu nedenle Chang’e 7’deki erteleme yalnızca Çin’in Ay programını değil, Ay’ın güney kutbuna kimin önce ulaşacağına yönelik yarışı da doğrudan etkileyebilir.
The post Çin son anda frene bastı: Ay’ın güney kutbunda NASA öne geçebilir first appeared on .
